مشکین شهر

مشکین شهر، تهراندان 839 کیلو متر آرالی، ایرانین باتی قوزئیینده، اردبیل اوستانیندا (ایران آذربایجانینین دوغوسوندا) یئرله شیب دیر. بو ماحالین 164007 نفوسو وار و ژئوگرافیک باخیمیندان داغلیق منطقه ده واقع اولوب . هاوا دورومو ایلیق و درجه سی 25- و 30+ سانتی گراد آراسیندا ده ییشیلیر. ساوالان داغی شهرین ایرمی بئش کیلو مترلیگینده ، شهرین گؤزه للیگینه داهادا آرتیریر. اورامی ( فارسجادا وراوی )، خییوو ، خیاو و پشگین اسکی آدلاری اولوب

اکین محصوللاری : اوزوم _ آلما _ هولو _ قووون _ بوغدا _ آرپا

چایلار : خییوو چایی _ مشگین چایی _ اونار چایی _ قارا سو

دوغال (طبیعی) گؤرونتولو یئرلر : ساوالان داغی _ ساوالان یایلاقلاری _ خییوو چایی مئشه سی ( پارک جنگلی)_ شیروان دره سی _ هوشنگ ( ائششک ) مئیدانی _ قاراسو _ قاراگؤل _ موئیل _ آیقار داغی _ ساروانلار کندی _ حرم داغی _ توبنه _ ارباب کندی _ حاجیلی

ایستی سولار (معدنی سولار): قوتور سویو _ قاینارجا _ ایلاندو _ شابیل _ مه لیک سویو _ مؤئیل سویو _ آق سو

تاریخی اثرلر : سوروشکن داش ( ساسانی دؤورونه عایید اولان ایکینجی شاپورون والیسی ، نرسی هرمزد داش یازیسی ) _ شیخ حیدر بقعه سی ( ایمامزادا ) _ قهقهه قالاسی _ ارشه قالاسی _ کؤهنه قالا _ سید جعفر قبری _ سید سلیمان قبری _ قانلی بولاغ، رضئی و نوغدو کروانسارالاری _ قیشلاق زا خور قالاسی _ دئو قالاسی _ بر قالاسی _ کؤهوللر ، ماغارلار و تاریخی تپه لر

ساوالان داغی

گوزه ل و مقدس اولان ساوالان داغی، مشکین شهرین گونئیینده یئرله شیب . بو داغین اوجالیغی دنیزده ن 4868 متر اولاراق، ایرانین دماوند داغیندان سونرا، ایکینجی اوجا ذیروه دیر. بو داغ باشقا گوزه للیکلره مالیک اولماقدان علاوه ، ذیروه سینده کی گوزه ل گولچه سیله دونیادا تانینمیشدیر. فصیللر بویو، بو داغین ذیره سی و اتکلری ، قار و بوزلا دولودور. ساوالان کلمه سینین آنلامینا گوره ، چئشیدلی روایتلر واردیر . بیرینجی روایتده بئله دئییلیر: بوداغدان آخار سولارین چوخلوغونا خاطیر اونا، سوآلان دئییلیب و ائل ایچینده تکرار اولدوقجا ساوالان آدلانیب. ایکیجی روایتده ساوالان ( سس آلان یا سس قایتارمایان ) معناسینی و سوو ( سس ) معناسینی داشیییر. فارسلار و عربلر اونا سبلان آدی وئریبلر. ساوالان داغی، چوخ اسکی زامانلاردان بیر مقدس یئرکیمی تانینیب . اونون ذیروه سینده اولان گولچه نین اطرافیندا تاپیلان ، سوموکده ن و داشدان دوزه لمیش شئی لر ساوالان داغینی بیر معبد و عبادت یئری کیمی گوستره ریر و یا معروف دور ساوالانین ذیروه سینین یاخیننیقین دا اولان ، محراب داشی ، رزتوشت پیغمبرین اورادا مبعوث اولدوغو و عبادت ائتدیگینی ثابت ائدیر. یاشلی آداملارین ایضاحلاری ، بو خصوصدا ائشیتمه لی دیر یعنی کئچمیش ایللرده هرکس آللاهین ائوینی یا اماملارین قبرینی زیارت ائتمه یه حاضیرلانیردی ، اؤنجه ، ساوالان ذیروه سینی زیلرت ائتمه یی ، گره ک لی گؤروردو . جوغرافیا باخیمیندان  ساوالان داغی ، ایران داغلارینین آراسیندا منفرد داغلاردان ساییلیر . مثل اوچون ، دماوند داغی ( البرز ) زینجیرلی داغلارینندان دیر . امما ، تفتان داغی ، ساوالان داغی کیمی منفرد یا واحد داغلاردان دیر.

سولطان ساولان :

ساوالان داغی بیر نئچه اوجا ذیره دن تشکیل تاپیب .اونون ان اوجا ذیره سی سولطان سوالان عبارت دیر کی اونو اوجالیقی 4868 متر دیر .اوندان سونرا ، یعنی دوغودان باتییا ، هرم ذیروه سی کی اوزو اوچ ذیروه دن عبارت دیر : بیرینجی هرو 4425 متر ، ایکینجی هرم 4450 متر و اوچونجو هرم 4403 متر دنیزده ن اوجالیغی وار . داغچی لیق باخیمیندان ، هرم ذیروه لری لاپ چتین و زورلو ذیره لردیرلر . بونلاردان سونرا ، گوزه ل و هیبت لی اولان کسری ذیروه سی 4415 متر اوجالیغی وار . بونلاردان باشقار آیقار( 3850 متر ) قیزل بئره ( 3800 متر ) و هابئاه اوجا ذیروه لر ساوالان داغینین اطرافیندا گوزه چارپیر.

دیرمانیش ( صعود ) یوللاری :

بو گوزه ل داغین چوخ چئشیدلی دیرمانیش یوللاری واردیر . امما ان تانینمیش یوللار بونلاردان عبارت اولور :

باتی یولو : مشکین شهر – موئیل کندی – داش ائوی ( خانه سنگی ) – رضوان دره سی – ساری گونئی – قاراداشلار ( قورتلو گؤل ) – باتی سیغیناجاق ( جان پناه غربی ) – ساوالان ذیره سی

قوزئی باتی ( شمالغرب ) یولو : مشکین شهر – آللی کندی – گونئی یه دوغورو – قاراگؤل – دوه بوینو – باتی سیغیناجاقی – ساوالان ذیره سی

قوزئی دوغو ( شمال شرق ) یولو : مشکین شهر – لاری ( لاهرود ) – شابیل – دوغو سیغیناجاق ( پناهگاه شرقی _ ساخت آمریکا ) -- محراب داشی 00 سائالان ذیره سی

سیغیناجاقلار ( پناهگاه لر ) :

ساوالان اطرافیندا اوچ سیغیناجاق واردیر . بیرینچی باتی قوزئی ده . ایکینچی سی کسری ذیره سینین اته یینده یئرله شیب و اوچونجوسو ساوالانین دوغو قوزئیینده دیر.
 

مشکین شهرین تاریخی اثرلری

سورشکن داش : ساسانی دؤورونه عایید اولان ایکینجی شاپورون والیسی نرسی هرمزد داش یازیسی

شیخ حیدر بقعه سی ( ایمامزادا ) : شهرین ایچنده یئرله شیب دیر

قهقهه قالاسی

ارشه قالاسی : شهرین قوزئیینین 60 کیلومترلیگینده یئرله شیب ، اشکانی و ساسانی دؤورونده بیر نیظامی قالا کیمی ایشله نیرمیش

کؤهنه قالا : شهرین ایچنده یئرله شیب دیر

سید جعفرین قبری : اونار کندینده یئرله شیب دیر

سید سلیمان قبری : فخرآباد ( پاخلاوار ) کندینده یئرله شیب دیر

قیشلاق زاخور قالاسی : شهرین 50 کیلومترلیگینده یئرله شیب دیر

دئو قالاسی : کؤووز ( فارسجا کویج )کندینین 5 کیلومترلیگینده یئرله شیب

تاریخی اونار کندی و اونون مزارلیقلاری

سید ابراهیم مزاری : لاری (لاهرود) شهرینده یئرله شیب

شهر یئری : پیرازمیان کندینده یئرله شیب . کئچمیش گونلرده یئنی آرامالارین بیرینجی فازی تاپینتی لارین تاریخی نی، 3500 ایل اؤنجه آذربایجاندا یاشایان اورارتولارا عایید اولماسینی گؤسترمیشدیر

بر قالاسی

اورامی اسکی شهری ( فارسجا وراوی ) : مشکین شهرین کؤجه نه کندینین یانیندا اولان اسکی شهر خارابالیقلاری
 

مشکین شهرین گؤرمه لی یئرلری

خییوو چایی مئشه سی ( پارک جنگلی ) : شهرین گونئیینده یئرله شن پارک ، 5 کیلومترلیک آسفالت یولوایلا تعطیل گونلری شهرده یاشایانلارین و قوناقلارین اوتراغی دیر . بو مئشه گوزل گؤرونتولریله هم ده اهالینین آلما ، هولو ، گیلاس ، آلچا و ...باعلاری دا اولموش دور

شیروان دره سی : دنیزدن 2200 متر اوجالیغی اولان شیروان دره سی شهرین دوخو گونئیینین 30 کیلومترلیگینده یئرلشمیشدیر . اونون وسعتی 75 کیلومترمربع دیر و وحشی حئیوانلارین و چؤل قوشلارینین اویلاغی اولموش ، دهشتلی داش قایالار و اوجو _ بوجاغی گؤرولمه ین کؤهوللر اونون گؤرونتولریندن دیر